Taşınır Satış Sözleşmesi
Makine, ekipman, stok ve diğer taşınır malların işletmeler arasında veya iki kişi arasında satışı için. Teslim, hasarın geçişi, ödeme, ayıp bildirimi ve garanti maddeleriyle.
Üç adımda hazır.
Soruları yanıtla
Her ekranda tek konu var. Yanıtın belgede yerini anında alır ve vurgulanır.
Önizlemede kontrol et
İlk 3 madde açık. Belgenin kurallarına takılan bir seçim yaparsan nedeniyle birlikte uyarılırsın.
Tamamını aç
Ön sürümde ödeme alınmaz; belgenin tamamı ekranda açılır. Ödeme ile Word ve PDF indirme açılışta devreye girer.
Sözleşmede neler var?
Kanuni kurala bağlı bölümler, dayandıkları hükümle birlikte gelir.
- 1Taraflar
- 2SatılanTBK 207, 219
- 3Mülkiyet ve zapttan sorumlulukTBK 214; TMK 763
- 4Satış bedeli ve ödemeTBK 259/2, 260/1, 263/4
- 5Teslim, yarar ve hasarTBK 208, 210, 212
- 6Gözden geçirme ve ayıp bildirimiTTK 23/1-c; TBK 223, 225
- 7Ayıptan doğan haklarTBK 221, 227, 231
- 8Mülkiyeti saklı tutmaTMK 764
- 9Uyuşmazlıklar, bildirimler ve yürürlükHMK 17-18; TTK 18/3
Teslimden önce, teslimde, vadeli veya taksitli ödeme; ikinci el satış, kurulum ve mülkiyeti saklı tutma seçime göre yazılır.
İşletmeler ve malını satan kişiler için.
Satıcı işletmeler
Makine ve ekipman satışında teslim, ödeme ve garanti koşullarını netleştir.
Alıcı işletmeler
Ayıp bildirim sürelerini ve taksitli ödemede haklarını baştan bil.
İki kişi arasındaki satışlar
İkinci el bir makine veya ekipmanı satarken satılanın durumunu ve teslimi kayda geçir.
Otomatik yapılan kontroller
- Tüketiciye satış ve uygun olmayan taksit seçimi uyarılır
- Tacirler arasında TTK, diğer satışlarda TBK ayıp bildirim kuralı yazılır (TTK 23; TBK 223)
- Taksitte kalan bedeli isteme ve dönme kanundaki eşiklere bağlanır (TBK 259/2, 263/4)
- Mülkiyeti saklı tutmanın noter şartı belirtilir (TMK 764)
Bu belge uygun değilse
- İnternetten tüketiciye satış yapıyorsan: Mesafeli Satış Sözleşmesi
- Tescilli bir aracın satışı için: Araç Satış Vaadi Sözleşmesi
- Malı satmak yerine kiralayacaksan: Makine Kiralama Sözleşmesi
Taşınır satış sözleşmesi hakkında sık sorulanlar
Taşınır satış sözleşmesi için şekil şartı var mı?
Kural olarak yoktur; sözleşme yazılı yapılarak ispat kolaylaştırılır. Tescile tabi araçlar gibi bazı mallar için özel şekil ve tescil işlemleri gerekir. Alıcı malı tacir sıfatıyla, ticari işletmesi için veya meslekî amaçla taksitle alıyorsa taksitle satış hükümlerinden yalnız TBK 259/2, 260/1 ve 261 uygulanır (TBK 263/4). Diğer taksitli satışlar Türk Borçlar Kanunu'nun taksitle satışa ilişkin şekil ve içerik kurallarına, tüketiciye yapılan satışlar 6502 sayılı Kanun'a tabidir.
Hasar alıcıya ne zaman geçer?
Kanun veya sözleşmede ayrık durum yoksa taşınır satışında yarar ve hasar zilyetliğin devrine kadar satıcıdadır. Alıcı teslim almakta temerrüde düşerse hasar ona geçer; satıcı malı alıcının isteğiyle başka bir yere gönderirse hasar, mal taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer (TBK 208).
Ayıbı ne zaman bildirmeliyim?
Alıcı malı imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve ayıbı uygun sürede bildirmelidir; sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar hemen bildirilir (TBK 223). İki taraf da tacirse açıkça belli ayıp iki gün içinde, belli olmayan ayıp teslimden sonra sekiz gün içinde inceleme yapılarak bildirilir (TTK 23/1-c). Ağır kusurlu satıcı ile satıcılığı meslek edinmiş kişiler, bilmeleri gereken ayıplarda geç bildirimi ileri süremez (TBK 225).
Ayıplı malda hangi haklar var?
Alıcı sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini seçebilir; tazminat hakkı saklıdır (TBK 227). Ayıp davaları, satıcı daha uzun süre üstlenmedikçe teslimden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar; ağır kusurlu satıcı bu süreden yararlanamaz (TBK 231).
Taksitli satışta alıcı ödemezse ne olur?
Alıcı tacir sıfatıyla veya ticari ya da meslekî amaçla alıyorsa satıcı, kalan bedelin tamamını isteme veya sözleşmeden dönme hakkını ancak açıkça saklı tutmuşsa ve alıcı satış bedelinin en az onda birini oluşturan birbirini izleyen iki taksidi, en az dörtte birini oluşturan bir taksidi ya da son taksidi ödemezse kullanabilir (TBK 259/2, 263/4). Bu alıcılarda kanundaki on beş günlük ek süre (TBK 259/3) uygulanmaz; bu belge alıcıya aynı süreyi sözleşmeyle tanır.
Mülkiyeti saklı tutma nasıl kurulur?
Bedel ödenene kadar mülkiyetin satıcıda kalması kaydı, ancak resmî şekilde yapılacak sözleşmenin alıcının yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile kaydedilmesiyle geçerli olur; hayvan satışlarında bu kayıt yapılamaz (TMK 764). Kayıt yapılmazsa mülkiyet teslimle alıcıya geçer (TMK 763).
Yasal dayanağı nedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 207-236 (satış) ve 253-263 (taksitle satış); tacirler arasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 18/3, 23 ve 1530; mülkiyeti saklı tutma için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 764.