Fırsat Eşitliği Politikası
İşe alım, ücret, eğitim, terfi ve iş ilişkisinin sona ermesinde ayrımcılığı yasaklayan şirket politikası. Engelli istihdamı, taciz ve şikâyet süreci birlikte düzenlenir.
Üç adımda hazır.
Soruları yanıtla
Her ekranda tek konu var. Yanıtın belgede yerini anında alır ve vurgulanır.
Önizlemede kontrol et
İlk 3 bölüm açık. Belgenin kurallarına takılan bir seçim yaparsan nedeniyle birlikte uyarılırsın.
Tamamını aç
Ön sürümde ödeme alınmaz; belgenin tamamı ekranda açılır. Ödeme ile Word ve PDF indirme açılışta devreye girer.
Belgede neler var?
Kanuni kurala bağlı bölümler, dayandıkları hükümle birlikte gelir.
- 11. Amaç ve dayanakİş K. 5; 6701 s. K. md. 3, 6
- 22. Kapsam
- 33. Ayrımcılık yasağıİş K. 5; 6701 s. K. md. 3, 4, 6
- 44. İşe alım6701 s. K. md. 6
- 55. Ücretİş K. 5
- 66. Eğitim, terfi ve çalışma koşulları6701 s. K. md. 6; İş K. 18
- 77. Engelli çalışanlar ve makul düzenlemeİş K. 30; 6701 s. K. md. 2, 4
- 88. Taciz ve işyerinde yıldırmaTBK 417; İş K. 24/II, 25/II
- 99. Bildirim ve inceleme6701 s. K. md. 17, 21; İş K. 5
- 1010. Misilleme yasağıİş K. 18
- 1111. Kişisel verilerKVKK md. 4, 5, 6, 12
- 1212. Aykırılıkİş K. 19, 25
- 1313. Yürürlük ve gözden geçirme
İşçi sayısına göre engelli çalıştırma yükümlülüğü yazılır; iç bildirim, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna başvuru usulüyle uyumlu kurulur.
Eşit davranmayı yazılı kurala bağlamak isteyen işverenler için.
İşverenler
Ayrımcılık yasağını ve şikâyet sürecini tek metinde topla.
İnsan kaynakları
İşe alım ve ücret kararlarını nesnel ölçütlere bağla.
Elli ve üzeri işçi çalıştıranlar
Engelli çalıştırma yükümlülüğünü politikaya doğru oranla yaz.
Otomatik yapılan kontroller
- İşçi sayısına göre engelli çalıştırma yükümlülüğü ve asgari sayı (İş K. 30)
- İş Kanunu ve 6701 sayılı Kanundaki sebep listelerinin aynen yazılması
- İç bildirimin en geç otuz gün içinde sonuçlandırılması (6701 s. K. md. 17)
Bu belge uygun değilse
- Çıkar çatışması kurallarını yazmak için: Çıkar Çatışması Politikası
- Çalışan verileri için bilgilendirme yapmak için: KVKK Aydınlatma Metni
- Politikayı çalışanlara duyurmak için: Politika Değişikliği Duyurusu
Fırsat eşitliği politikası hakkında sık sorulanlar
Fırsat eşitliği politikası zorunlu mu?
Özel sektör için politika yazma zorunluluğu yoktur. Ancak iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz (İş K. 5); işveren işle ilgili süreçlerin hiçbirinde ayrımcılık yapamaz (6701 sayılı Kanun md. 6). Politika bu yükümlülükleri uygulamaya dökmeye yarar.
Kaç işçide engelli çalıştırmak zorunludur?
Elli veya daha fazla işçi çalıştırılan özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli işçi çalıştırılır. Aynı il sınırları içindeki işyerlerinin toplam işçi sayısı esas alınır; kısmi süreli çalışanlar tam süreliye dönüştürülür, yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve fazlası tama dönüştürülür. İşçiler Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağlanır (İş K. 30).
Ayrımcılık iddiasında ispat kimdedir?
İlke olarak iddia eden ispat eder. Ancak çalışan bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren ihlalin bulunmadığını ispatla yükümlüdür (İş K. 5). Münhasıran ayrımcılık iddiasıyla Kuruma yapılan başvurularda da başvuran kuvvetli emareleri ve karine oluşturan olguları ortaya koyarsa ispat yükü karşı tarafa geçer (6701 sayılı Kanun md. 21).
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna nasıl başvurulur?
Başvuru ücretsizdir ve valilik veya kaymakamlık aracılığıyla da yapılabilir. Önce uygulamanın düzeltilmesi ilgili taraftan istenir; talep reddedilir veya otuz gün içinde cevap verilmezse Kuruma başvurulabilir. Dava açma süresi içinde Kuruma yapılan başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur (6701 sayılı Kanun md. 17).
Eşit davranma ilkesine aykırılığın sonucu nedir?
Çalışan, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir (İş K. 5). Ayrımcılık yasağını ihlal eden gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunca idari para cezası verilebilir (6701 sayılı Kanun md. 25).
Makul düzenleme nedir?
Engellilerin hak ve özgürlüklerini diğer bireylerle eşit şekilde kullanabilmesi için mali imkânlar nispetinde alınan ölçülü, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirlerdir. Makul düzenleme yapmamak da ayrımcılık türlerinden biridir (6701 sayılı Kanun md. 2, 4).
Yasal dayanağı nedir?
4857 sayılı İş Kanunu md. 5, 14, 18, 19, 24, 25 ve 30; 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu md. 2, 3, 4, 6, 17, 21 ve 25; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 417; 6356 sayılı Kanun md. 25; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 4, 5, 6 ve 12.